słowa kluczowe: Geopolityka.
Świat2019.08.08 15:55

Rosyjskie koncepcje

 
 
Tekst ten był na neonie, ale chcę go uszczegółowić, stąd przekopiowałem na niepodległego. Trochę to jeszcze potrwa, bo też chcę opisać ignorancję i tchórzostwo Piłsudskiego.
 

Ideologiczne spory w Rosji są dużo ciekawsze niż w Polsce, a pluralizm pogladów większy niż w Europie czy USA. Wydaje się, że Europejczycy i Amerykanie sami sobie nakładają kaganiec, wiedząc że jak "podskoczą" systemowi, to mogą karier nie porobić. Stąd Polska myśl geopolityczna głównego nurtu (środowiska takie jak Mateusz Piskorski czy Leszek Sykulski to jednak margines marginesu), jak i europejska (choć tam już jest większy pluralizm niż w Polsce, jest przedstawiana dosyć jednostronnie.

Natomiast inaczej jest w Rosji. Wg Fidora Dostojewskiego "Rosja jest igraszką przyrody, nie umysłem" ("Biesy").

 

W rzwoju rosyjskiej ekspansji, począwszy od Iwana Groźnego, poprzez Piotra Wielkiego, aż do Związku Radzieckiego, myślenie przestrzenne miało ogromne znaczenie dla rosyjskiej polityki zagranicznej. Po II wojnie to osłabło, gdy starano się przedstawić konflikt Wschód-Zachód jako ideologiczny, a nie geopolityczny. Amerykanie oficjalnie demontrowali to samo. Dopiero w latach70-tych Henry Kissinger (polecam jego książkę "Dyplomacja" a potem Zbigniew Brzeziński, wprost zaczęli mówić o grze interesów, o geopolityce. ZNów oficjalną wykładnią stała się polityka realna, a nie ideologiczna. Zwłaszcza porozumienie USA z ChRL o tym świadczyło.

Czynnik przestrzenny, wpisany w kontekst kulturowy, jest elementem, który wyobraźnię polityczną. Zajmując wielką przestrzeń, Rosjanie identyfikują się jako naród wielki i wyjątkowy (Amerykanie mają to samo). Wyrazem tego było przypisywanie sobie wielkiej roli dziejowej, a także teorie mesjanistyczno-mocarstwowe (znowu zbieżne to się wydaje z państwem, które rozwijało się inaczej, czyli z USA-być może to cecha wielkich terytorialnie imperiów, choć taka wyjątkowość pachnie też wpływami cywilizacji żydowskiej.

Teraz przejdę do kolejnych koncepcji rosyjskich.

Jednym z najważniejszych nurtów jest ATLANTYZM, nawiązujący do tradycji rosyjskiego okcydentalizmu i przekonania, że Rosja powinna się modernizować na wzór zachodnioeuropejski. Wg przedstawicieli atlantyzmu, rosyjska siła (w tym w regionie) powinna być oparta na dostosowaniu się do liberalnej demokracji (nieważne, że to właściwie oksymoron). Centralnym problemem polityki zagranicznej, powinien stać się sojusz i wielostronne partnerstwo Rosji z państwami Zachodu.

Rosyjski współczesny atlantyzm związany jest z wyidealizowaną wizją rzeczywistości międzynarodowej i opiera się dwóch mitach. Po pierwsze uważano, że Zachód w zamian za wycofanie się Rosji z Europy Środkowej, zapewni finansowanie reform, koniecznych dla odbudowy rosyjskiej gospodarki; po drugie zaś uważano, że zachodni model liberalnej demokracji i gospodarki rynkowej, szybko przyjmie sie w Rosji i przyczyni się do poprawy poziomu  życia mieszkańców. Naiwna wiara w te mity spowodowała do realizacji przez różnych cwaniaków terapii szokowej. Doszło również do potężnej kradzież rosyjskiego majątku narodowego. Nie zauważono, że gwałtowne przejście od socjalizmu do tzw. kapitalizmu, zawsze tak się skończy. Łatwo przejść w drugą stronę, a odejście od socjalizmu powoduje, że uwłaszczają się różni cwaniaki, a większość narodu, biednieje (przynajmniej w krótszej perspektywie i kończy się bezpieczeństwo socjalnej. Wchodzą spekulanci z zagranicy, bo oni posiadają kapitał i wykupują majątek narodowy przy wsparciu miejscowych cwaniaków.Początki orientacji prozachodniej mozna w Rosji szukac w czasach Piotra Wielkiego.

 

Kolejną koncepcją jest EURAZJATYZM. Prawie 80% Rosji leży w Azji. To spowodowało powstanie w Rosji identyfikacji eurazjatyckiej. Podstawą tego jest opinia (oparta na mitach), że Rosja jest położona na pograniczu cywilizacji europejskiej, chińskiej, trochę indyjskiej i turańskiej, sama w sobie jest odrębną cywilizacją, która stanowi syntezę innych cywilizacji. Zwolennicy tej teorii uważają, że Rosja jest spadkobiercą polityki imperium mongolskiego.

Eurazjaci uważają, ze Rosja powstała na bazie aryjsko-słowiańskiej kultury, turańskiego koczownictwa oraz prawisławia. Wg nich, Rosjanie (czy Wielkorusi) nie są częścią Słowian wschodnich, ale odrębnym etnosem, który uformował się na słowiańsko-turańskim "podłożu".

Co ciekawe, przez wieki, Mongołowie i Tatarzy byli źle oceniani jako groźni wrogowie Rosjan. Eurazjaci dopiero zmienili podejście. Cechuje ich w ogóle większa tolerancja do ludów nierosyjskich, którymi wieli atlantystów pogardza. Mając zresztą, usta pełne frazesów o demokracji i prawach człowieka. Eurazjaci nieufnością darzą Zachód.

Kolejnym nurtem w rosyjskiej myśli geopolitycznej jest neobizantynizm. Jest to jedna z odmian rosyjskiego ekspansjonizmu. Neobizantyniści uważają, że Rosja jest wielkim antyzachodnim mocarstwem, które jako jedyne może przeciwstawić się dominującym w świecie mocarstwo oceanicznym. Aby przeciwdziałać atlantyzmowi, należy reintegrować przestrzeń byłego ZSRR. I różnią się eurazjatyzmu, którego przedstawicielem Duginem, straszy się Polaków. Straszy się jakimiś wycinkami wypowiedzi, w czasie gdy Dugin jest generalnie tolerancyjny wobec innych kultur i jego koncepcja taka właśnie jest. Ale aby o tym się przekonać, to należy czytać całe ksiązki, a nie tylko fragmenty jakiś wywiadów, bodaj z Frondy (sprzed bodaj 20 lat).

Bizantyjski projekt geopolityczny wyrażał się w greckich koncepcjach Katarzyny Wielkiej i w planach opanowania Konstantynopola przez Mikołaja I. Bałkany i Konstantynopol, zawsze był ważnym elementem rosyjskich marzeń i dążeń.

Zresztą, koncepcja bizantyjska jest też związana z tradycją Moskwy jako Trzeciego Rzymu.

Ostatnią rosyjską tradycją jest izolacjonizm.Oznacza on ograniczenie stosunków z innymi państwami w imię obrony interesów własnego narodu. Dla tej szkoły myślenia (którą popiera nacjonalistyczna część Cerkwi) sojusz z Turcją, czy w ogóle z muzułmanami stanowi śmiertelne zagrożenie. To samo dotyczy krajów zepsutego Zachodu.

Do głównych punktów programu izolacjonistów należą: budowa rosyjskiego państwa narodowego z dominującą rolą Cerkwi, sojusz z Ukrainą i Białorusią, odbudowanie geopolitycznej przestrzeni z czasów Rusi Kijowskiej, zostawienia Kaukazu i Azji Środkowej samym sobie. Izolcjoniści chcą odwrócic tradycję Rosji nastawiając się strategicznie na defensywę.

Tekst oczywiście nie wyczerpuje tematu, jest tylko krótkim zarysem bogatej rosyjskiej tradycji geopolitycznej. Jeżeli byłoby zainteresowanie, to każdą z tradycji mogę opisać bardziej szczegółowo i wtedy byłoby kilka części. Ale sama polityczna myśl rosyjska jest bardzo bogata i tam wciąż toczą się ostre debary. A w Polsce nuda intelektualna. 

 

Bibliografia:

M. Bierdiajew, Rosyjska idea, Warszawa 1999.

J. Czubaty, Rosja i świat, Warszawa 1997.

M. Bohun, Fiodor Dostojewski i idea upadku cywilizacji europejskiej, Katowice 1996.

M. Heller, Historia imperium rosyjskiego, Warszawa 2000.

S. Huntington, Zderzenie cywilizacji Warszawa 2003.

R. Kapuściński, Imperium, Warszawa 1995.

J. Kłoczkowski, Cywilizacja bizantyjsko-słowiańska.

K. Malak, Koncepcja bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej.

B. Łagowski, Pochwała politycznej bierności, 

R. Pipes, Rosja carów, Warszawa 2006.

J. Potulski, Współczesne kierunki rosyjskiej myśli geopolitycznej. Między nauką, ideologicznym dyskursem, a praktyką, Gdańsk 2010.

I. Sakowicz, Między autokracją a rewolucją, Gdańsk 1999.

A. Toffer, Budowa nowej cywilizacji, Poznań 1998.

 

934 odsłony średnio 5 (3 głosy)
zaloguj się lub załóż konto by oceniać i komentować    blog autora
Re: Rosyjskie koncepcje 
Wican, 2019.08.08 o 15:57
Tchórzostwo Piłsudskiego opiszę i będzie tyczyło Bitwy Waszawskiej
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje 
Jarosław Ruszkiewicz, 2019.08.08 o 16:34
No to podpadniesz tak jak ja...
Ale może Pani Ania będzie akurat w dobrym humorze i nie nabije Cię na pal?
Może tylko boczki przypiecze?... :))

A notka super!
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Ikulalibal, 2019.08.08 o 16:50
//Do głównych punktów programu izolacjonistów należą zostawienia Kaukazu i i Azji Środkowej samym sobie. //

Tych to autentycznie nie znam.Owszem,istnieją siły głoszące hasła np "Dość już karmić Kaukaz" +tanci-kavkaza.ru
ale są one nie tylko odległe od izolacjonizmu ale reprezentują mało pro-zachodnie ale wręcz pro atlantyckie interesy.Czynione jest to za pośrednictwem stypendystów rozmaitych fundacji.Mówiąc wprost przez:"dzieci kapitana granta". Kiedyś,na przełomie 80-tych i 90-tych a nawet jeszcze z początku 90-tych łatwiej było bałamucić ludzi ideą "pozostawienia samym sobie pewnych obszarów" Ale dzisiaj po doświadczeniach :Jugosławii,Czeczenii,Ukrainy,Syrii i jeszcze tuzina innych miejsc kiedy wiadomo że "jak nie ma bramy to wlizą chamy" jak mawiał poczciwy warszawski cieć Popiołek,posłuchu za wielkiego amatorzy odddzielania Kaukazu nie mają.
Oczywiście idzie o tej części Kaukazu leżącej na terytorium RF bo co do pozostałego terytorium to owszem.Coraz częściej daje się słyszeć głosy że pewne terytoria (Gruzja,państwa środkowo azjatyckie) słusznie leżą w spektrum zainteresowania Turcji i przy zachowaniu pewnych warunków byłoby to korzystne dla RF.Elity wymienionych państewek nie zdały egzaminu.Niczego poza okradaniem własnego narodu,nie potrafią.Przez Rosję,Turcję,Iran ,przewalają się w poszukiwaniu zajęcia miliony bezrobotnych i zdesperowanych:Turkmenów,Kirgizów,Tadżyków.Najczęściej wpadają w łapy handlarzy siłą roboczą ale i mafii narkotykowych a nawet werbowników islamskiego państwa.
Właśnie w tej chwili w Kirgizji dzieją się jakies niepokojące historie.Jedni szturmują rezydencję byłego prezydenta,inni go bronią a organy porządkowe są zdezorientowane.
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje 
Wican, 2019.08.12 o 12:44
Ja tak pznałem poprzez kluby motocyklowe. Nie sławne Nocne Wilki ale Trzeci Szlak. I poznałem też kibiców.
Kilka dni mnie nie było bo postanowiłem wyłączyć telefon, neta, itd. Miałem gości: Rosjan z Jaroslawla i Ormiaszków z jednym Czeczeńcem z Moskwy Teraz to mnie mogą zawijać, ale impry mi nie popsuli.
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Krzysztof J. Wojtas, 2019.08.08 o 20:10
Nic nowego , oryginalnego. Żadnych nowych elementów - jedynie opis róznych koncepcji.

Choćby taki drobiazg.
Czy wejście do Syrii należy traktować jako element bizantyński strategii rosyjskiej?

Czyli - jak na próbę uogólnienia - jest to płytkie ujęcie.

PS. Czekam na te zarzuty tyczące Piłsudskiego. Tym razem dam "z liscia" i uzupełnię kopem.
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Ikulalibal, 2019.08.09 o 10:12
//Czy wejście do Syrii należy traktować jako element bizantyński strategii rosyjskiej?//

I pan nie wstydzi się zadać takie pytanie? Przynajmniej z dwu powodów nie wypada.Nie wypada bo jest pan znawcą kultur i cywilizacji.Nie wypada również dlatego że jest pan Polakiem a więc członkiem narodu którego historia na przestrzeni 200 lat była elementem historii Cesarstwa Rosyjskiego.I na odwrót.

//Nic nowego , oryginalnego. Żadnych nowych elementów//

Nie ma żadnych nowości i oryginalności.Podobnie jak w przypadku (Polski,Anglii,Hiszpanii itd itp) ciągle dzieją się te same historie w coraz to nowych odsłonach i scenografiach.
Jest tylko kwestia ilości wiedzy jaką pan dysponuje w celu zdefiniowania poszczególnych zdarzeń.Na przykład:powody i cele powołania Uralskiej Szkoły Studiów Bizantyjskich +ru.wikipedia.org

PS
pan wie panie Krzysztofie że w Rosji buduje się cerkwie na niespotykaną w historii skalę ? Statystycznie codziennie oddaje się do użytku trzy cerkwie +www.gazeta.ru Sądzi pan że państwo ponosi taki kolosany finansowy wysiłek (i ciężar krytyki) z powodu błędu w postrzeganiu rzeczywistości?
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Jasiek, 2019.08.09 o 12:28
"Sądzi pan że państwo ponosi taki kolosany finansowy wysiłek (i ciężar krytyki) z powodu błędu w postrzeganiu rzeczywistości?"

Cerkiew zawsze z władzą? ;-)
Jak i kamaryla Nawalonego zacznie się modlić, a nie demonstrować za "otwartością" czy inną "demokracją" to w sumie też będzie więcej spokoju.
A jak jeszcze zaczną się spowiadać...
Piękne posypią się wyroki. Może zahaczy i o nas - ale by było ;-)))

Ukłony
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Krzysztof J. Wojtas, 2019.08.10 o 09:34
Gdyby rozumiał Pan idee i potrafił Pan je kojarzyć - nie napisałby tak głupich uwag.
Po prostu są zdarzenia, które dla takich jak Pan są odrębnymi, a dopiero z pewnej perspektywy stanowią całość.
Dalej zaś tu żadnej myśli wskazującej zbieżność postępowania Rosji.
I nie piszę tego jako uwago pro - rosyjskiej, a przeciwnie - wskazuję słabość Rosji.
Rozumie to Pan?
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Ikulalibal, 2019.08.10 o 10:01
Jest pan w błędzie drogi panie.To ja a nie pan odrębne wydarzenia logicznie ze sobą kojarzę.A łatwość z jaką to czynię wynika ze znajomości owych wydarzeń,zdarzeń, incydentów i precedensów.
Przecież nawet coś tak ulotnego jak "opinia" musi być zbudowana na fundamencie czegoś.Najlepiej żeby to były fakty.Prawda panie Krzysztofie?
Nie miał pan żadnej refleksji w związku ze historią " Uralskiej Szkoły Studiów Bizantyjskich". Ok,nie zn pan kulisów tej sprawy,nie zna mnogości faktów.To się zdarza.
Informacja o zdumiewająco obfitym budownictwie sakralnym też nie wywołał żadnych skojarzeń.
A więc dalej:dziś o odbędzie się duże motocyklowe show pt "CIEŃ BABILONU"
na widowisko zaprasza organizator słynny "Chirurg"
+www.youtube.com
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Krzysztof J. Wojtas, 2019.08.10 o 10:56
Nie widzę żadnego kojarzenia; tylko dostrzeganie pojedynczych zdarzeń.

Co jest osnową tych zjawisk?
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje 
Wican, 2019.08.12 o 12:46
O Piłsudskim to ma Pan mngliste pojęcie. I tylko Pana upokorzę. Bo twórca CP popiera Piłsudskeigo? Czyli kogoś kto całkowicie jest na antypodach pańskich poglądów?
A tu tylko referacja, acz związana z wiedzą historyczna. Nie to co pańska CP, która świadczy o antypolskiej ignorancji historycznej.
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Jasiek, 2019.08.09 o 12:33
"Ostatnią rosyjską tradycją jest izolacjonizm."

Kuriozum? ;-)

Oczywiście 5*

Ukłony
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje 
Wican, 2019.08.12 o 12:47
Dzięki
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Rosyjskie koncepcje   
Jasiek, 2019.08.09 o 12:37
"Po pierwsze uważano, że Zachód w zamian za wycofanie się Rosji z Europy Środkowej, zapewni finansowanie reform, koniecznych dla odbudowy rosyjskiej gospodarki..."

I my wpadliśmy w tę pułapkę. Ale Ruskim wypadało chyba trochę mniej - mają surowce ( w tym złoto) broń i pewnie masę innych argumentów nacisku na zachodnich partniorów, a na pomysł suwerenności monetarnej nie wpadli...
Szkoda.
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  

© niepodległy.pl 2019-2020   Subskrypcje:    Atom   RSS  ↑ do góry ↑